Toekomstbestendig onderwijs vraagt om ondersteuning van de bevoegde leerkracht met andersbekwame en andersbevoegde professionals. Maar hoe stel je zo’n complementair team samen? Het gesprekscanvas complementaire teams helpt scholen om hierover het gesprek te voeren en keuzes te maken die passen bij hun eigen specifieke behoefte en uitdaging.
Het Amsterdamse basisonderwijs staat voor grote en samenhangende opgaven. De beschikbaarheid van bevoegde leraren blijft onder druk staan, terwijl tegelijkertijd ambities rondom onderwijskwaliteit, inclusief onderwijs en een breed aanbod voor leerlingen vragen om verschillende kennis en expertise in de school. Dat vraagt niet alleen om voldoende mensen, maar ook om na te denken over hoe we het onderwijs organiseren en wie daarin welke bijdrage kan leveren.
Steeds meer scholen verkennen daarom hoe zij kunnen werken met complementaire teams. Teams waarin bevoegde leraren samenwerken met professionals met andere bevoegdheden, expertises en achtergronden. Denk bijvoorbeeld aan onderwijsassistenten en leraarondersteuners, maar ook aan vakspecialisten op het gebied van kunst & cultuur, techniek, digitale geletterdheid of burgerschap.
Het uitgangspunt daarbij is niet het vervangen van de leraar. De bevoegde leerkracht blijft de basis binnen het onderwijs. De vraag is wel hoe verschillende professionals, ieder vanuit hun eigen rol, expertise en verantwoordelijkheid, samen kunnen bijdragen aan goed onderwijs en de ontwikkeling van leerlingen.
Visie is leidend
Werken met een complementair team vraagt om bewuste keuzes. Welke onderwijsvisie hebben we als school? Wat hebben onze leerlingen nodig? Welke taken en verantwoordelijkheden horen daarbij? Welke expertise hebben we al in huis en welke zouden we willen toevoegen? En wat betekent dat vervolgens voor de organisatie van het onderwijs? Er bestaat dan ook niet één blauwdruk voor het complementaire team. Wat passend is, verschilt per school, populatie, team en context. Juist daarom is het belangrijk om hierover met elkaar het gesprek te voeren, voordat nieuwe rollen of professionals worden toegevoegd.
Een canvas om dat gesprek te voeren
Binnen de Amsterdamse Onderwijsregio is daarom het gesprekscanvas Werken met complementaire teams ontwikkeld. Het canvas is een eerste aanzet om schoolteams te ondersteunen om vanuit hun eigen visie en context te onderzoeken hoe zij het onderwijs toekomstbestendig(er) kunnen organiseren.
Het brengt verschillende mogelijkheden voor de inzet van bevoegde, andersbevoegde en andersbekwame professionals in beeld en bevat leidende vragen om als team het gesprek te voeren. Niet om één organisatiemodel voor te schrijven, maar juist om gezamenlijk te onderzoeken: wat past bij onze leerlingen, onze professionals en onze school?
Het gesprekscanvas Werken met complementaire teams is gratis beschikbaar voor iedereen in het onderwijs en mag vrij worden gebruikt en gedeeld. Het canvas vind je hier.
In ontwikkeling: canvas voor de inzet van OOP’ers
Het projectteam werkt momenteel ook aan een nieuw gesprekscanvas specifiek gericht op de inzet van onderwijsondersteunend personeel (OOP) binnen complementaire teams. Dit canvas kan scholen ondersteunen bij het gesprek over de rollen, taken, verantwoordelijkheden en ontwikkelmogelijkheden van OOP’ers en hoe hun kennis en vaardigheden optimaal kunnen worden benut binnen de organisatie van het onderwijs.
Meer informatie? Neem contact op met Roel Spits via roel@andersom.amsterdam.