‘Het aantal leerlingen dat uit zichzelf een boek pakt, is enorm gestegen.’

---

De nieuw-geïnstalleerde wethouder Esmah Lahlah bezocht op 15 juni ONA-school El Kadisia.  Binnen het Onderwijskennis Netwerk Amsterdam (ONA) hebben leerkrachten van El Kadisia geleerd hoe ze hun succesvolle aanpak kunnen inzetten voor leerlingen en overbrengen op andere leerkrachten, met een leerlijn taal en lezen en een schoolbrede gedragsaanpak. Zo helpen ze de onderwijskwaliteit in Amsterdam te verhogen. De wethouder bleek zeer geïnteresseerd in deze evidenced informed-manier van werken.

 

El Kadisia is een Islamitische brede school in Amsterdam Nieuw-West met 700 leerlingen, verdeeld over twee locaties. ‘Een populaire school in Nieuw-West,’ vertelt directeur Bilal Majdoubi tijdens de rondleiding. ‘Veel ouders willen hun kinderen hier op school door de combinatie van het Islamitische karakter met de goede resultaten.’ Juist vanwege die resultaten, die ver boven de signaleringswaarden van de Inspectie liggen, heeft Onderwijskennis Netwerk Amsterdam (ONA) El Kadisia gevraagd om ONA-school te worden.

 

Pioniers

El Kadisia loopt vaker voorop in ontwikkelingen. Zo horen ze bij de eerste lichting Transformatieve Scholen en zijn ze sinds 2023 Familieschool. Bilal besloot mee te doen aan ONA omdat hij gelooft in de kracht van samenwerking en de mogelijkheid om expertleerkrachten in hun rol te zetten. Hij had direct een aantal leerkrachten voor het opleidingsprogramma van ONA op het oog, zo vertelde hij de wethouder. ‘Precies die vier leerkrachten reageerden op de oproep. Zij waren klaar voor de volgende stap in hun carrière, maar wilden geen functie in het MT of als intern begeleider.’

 

Vastleggen en versterken

Inmiddels hebben de leerkrachten het Teacher in Residence-programma gevolgd aan de VU. Tijdens de opleiding hebben ze onder andere geleerd evidence informed te werken: onderwijsbeslissingen niet baseren op intuïtie, maar op wetenschappelijke en praktijkkennis. Verder hebben leerkrachten Najat Madani en Nizar Boukhrouf gewerkt aan een leerlijn Taal en lezen en collega’s Samira Chellah en Asma Ait Mouhou hebben een schoolbrede gedragsaanpak ontwikkeld. Hierin hebben zij nauw samengewerkt met wetenschappelijk experts van de IPABO en VU. ‘We hebben vastgelegd wat we al goed deden, en hebben dat kunnen combineren met een wetenschappelijke fundering,’ vertelt Najat. Bilal: ‘De kracht van het ONA-concept is dat wat je al goed doet versterken, borgen en zorgen dat je het goed kan uitleggen.’

 

Wat werkt?

Tijdens het Teacher in Residence-programma volgden de leerkrachten een dag per week masterclasses op de VU over evidence-informed en cyclisch werken. ‘Die kennis pasten we toe in het schrijven van een handboek over onze aanpak,’ vervolgt Najat. ‘Dat dwong ons goed na te denken over ons leesonderwijs. Tijana Breuer, de initiatiefnemer van ONA, heeft ons geleerd die aanpak te trechteren. Hoe zet je voorlezen en stillezen effectief in op school? Hetzelfde geldt voor literaire gesprekken: hoe zetten we daarmee leerlingen aan om na te denken over thema’s? We doen dus eigenlijk een stap terug en kijken naar wat we al goed deden. Dat hebben we beschreven en wetenschappelijk onderbouwd in een handboek.’

 

Kennisdelen

Tegelijkertijd hebben collega’s Samira Chellah en Asma Ait Mouhou onderzocht wat de kernelementen zijn van de succesvolle gedragsaanpak op El Kadisia. ‘Dat zijn onder andere ouderbetrokkenheid en gedragsverwachtingen expliciet maken en uitspreken,’ licht Bilal toe. Ook die aanpak hebben ze vastgelegd in een handboek. Beide tweetallen zijn ook door ONA opgeleid om een training te kunnen geven over hun aanpak. Volgend schooljaar delen ze hun kennis en ervaring over gedrag en leesonderwijs tijdens een training van twee dagdelen.

 

Betekenisvolle lessen

Tijdens de rondleiding stelt de wethouder geïnteresseerd vragen en laten Najat en Bilal haar vol trots de vorig jaar vernieuwde bibliotheek zien. Op een scherm verschijnen activiteiten die de leerkrachten kunnen doen in de klas of de bibliotheek. ‘Die tips passen goed in onze leerlijn,’ legt Najat uit. ‘Door de continue cirkel van lezen en praten over wat je hebt gelezen, krijgen de lessen meer betekenis. We zien dat onze collega’s daardoor meer bewust en zelfverzekerd zijn. Dat zorgt ervoor dat ook de leerlingen beter betrokken zijn bij het leesonderwijs. Het aantal leerlingen dat uit zichzelf een boek pakt, is enorm gestegen.’

 

Hogere onderwijskwaliteit

Naast een grotere interesse voor lezen, is het uiteindelijke doel van het ONA-programma verhoging van de onderwijskwaliteit. Bilal: ‘Wij geloven dat door de leesmotivatie te vergroten ook de onderwijsresultaten omhoog gaan. We zagen begin vorig jaar onze resultaten net een beetje dalen, dus ONA kwam precies op tijd. Stilstaan bij wat werkt en dat vastleggen en delen, is voor ons dus een soort funderingsherstel.’

 

Kom naar het Kennisfestival

Wil je meer weten over de ONA-aanpak en over wat werkt in de onderwijspraktijk? Kom dan 16 september naar het Kennisfestival van ONA. Daar vertellen Fanny de Swart, GZ-psycholoog en docent aan de VU, Bilal en de ONA-gedragsexperts van El Kadisia over sturen op positieve groepsdynamiek. Deelname is kosteloos, maar het aantal plaatsen is beperkt. Reserveer hier een van de laatste plekken.