Nieuws

Vijfde lesdag anders ingevuld op 7 basisscholen

Uit het Parool van 30 juni 2020: Vijfde lesdag anders ingevuld op 7 amsterdamse basisscholen

Scholen mogen onbevoegde professionals inzetten in de strijd tegen het lerarentekort. Ouders en experts vrezen nog meer schade: ‘De kwetsbaarste kinderen worden het hardst getroffen.’

Zeven Amsterdamse basisscholen beginnen na de zomervakantie aan een experiment dat onderdeel is van het Noodplan Lerarentekort Amsterdam: leerlingen krijgen vier dagen ‘gewoon’ les van hun meester of juf en een vijfde dag in de week staat er een ‘bekwame, doch onbevoegde’ professional voor de klas.

Het is een keuze uit kwaden, blijkt uit gesprekken met betrokkenen en experts. Net als andere steden kampt Amsterdam met een groot lerarentekort: er zijn 400 openstaande vacatures. Onderwijswethouder Marjolein Moorman sprak eerder van een onderwijscrisis. “Bij goed onderwijs hoort in eerste instantie een goede leraar. Maar ook continuïteit, vaste leerkrachten zijn essentieel.” Die ingrediënten zijn er nu niet en zullen er naar verwachting niet snel komen.

Nog schrijnender is dat scholen die relatief veel leerlingen met een onderwijsachterstand hebben, vaak het hardst door het lerarentekort worden geraakt; dat blijkt uit onderzoek van de gemeente op basis van data van de Dienst Uitvoering Onderwijs.

Eind augustus beginnen zeven scholen waar de nood hoog is, met het experiment van de ‘vijfde lesdag’ die anders wordt ingevuld. Het betreft onder andere de Tijl Uilenspiegelschool in West, IKC Zeven Zeeën in Noord, De Schakel in Zuidoost en Al Jawhara in Oost; de andere namen zijn nog niet vrijgegeven. De proef loopt ten minste tot de herfstvakantie.

Achterstanden vergroot

Projectmanager Mirjam Bonting inventariseert de behoeftes van de school voor die vijfde dag – de focus kan bijvoorbeeld liggen op drama en leesbevordering, maar ook bij techniek­onderwijs – en koppelt hier een externe partij aan. Bonting: “Zo blijven leerlingen toch vijf ­dagen goed les krijgen.”

Ouders en experts vrezen de gevolgen. Door de sluiting van de scholen vanwege de corona­crisis werd de ongelijkheid tussen basisschoolleerlingen al vergroot. Een moeder die anoniem wil blijven: “Juist de leerlingen die goed onderwijs het meest nodig hebben, krijgen nu het minste les. De kwetsbaarste kinderen worden hierdoor het hardst getroffen.”

Volgens Paulien Meijer, hoogleraar aan de Docenten Academie van de Radboud Universiteit, zijn kinderen die moeite hebben met taal en reke­nen, gebaat bij dagelijkse lessen in deze vakken, terwijl voor de goede leerlingen een dagje minder les niet zo’n probleem zal zijn. Ouders die zich zorgen maken om de onderwijskwaliteit, kan ze niet geruststellen.

Meijer denkt net als Marco Snoek, lector leren en innoveren aan de Hogeschool van Amsterdam, niet dat onbevoegden zomaar voor de klas kunnen. Snoek: “De kwaliteit van leraren is de belangrijkste factor is bij lesgeven. Deze oplossing druist in tegen waar we aan denken bij goed onderwijs. Lesbevoegdheden, de pabo, de universitaire pabo, ze zijn er niet voor niets.”

Tegelijkertijd ziet Snoek dat de nood aan de man is. “Je kunt van alles vinden, maar als we nu niet ingrijpen, raken de leerkrachten die er nog wel zijn overwerkt en kampen we straks met een nog groter tekort.”

23 miljoen euro

De voorbije jaren is meermaals geprobeerd het groeiende lerarentekort een halt toe te roepen. Vorig jaar besloot de gemeente Amsterdam 23 miljoen euro te investeren om het lerarentekort drastisch aan te pakken: in 2023 moet de stad er dankzij dit geld 500 leraren bij hebben.

Het geld wordt onder andere ingezet voor betaalbare woningen, extra parkeer­vergunningen, zijinstromers en een uitgebreidere reiskostenvergoeding. Ook krijgen Amsterdamse basisschool­leraren de komende vier jaar een grotestedenbonus: ze ontvangen een toelage van 1000 euro. Leraren op scholen waar veel kinderen met een onderwijsachterstand zitten, krijgen hier nog eens 1500 euro bovenop.