Nieuws

Lerarentekort neemt af door aanpak met bonus, parkeervergunning en huurhuis

Parool 4 september 2020

Het lerarentekort in het Amsterdamse basisonderwijs is flink afgenomen. Uitgestroomde docenten keren terug naar het onderwijs, er zijn meer zijinstromers en ook maatregelen lijken hun vruchten af te werpen.

Juf Marije in gesprek met een leerling van groep 5 op basisschool De Horizon. BEELD DINGENA MOL

Uit een rondgang van de gemeente langs Amsterdamse schoolbesturen blijkt dat het aantal vacatures voor basisschooldocenten half augustus beduidend lager was dan een jaar geleden. Dat schrijft onderwijswethouder Marjolein Moorman in een brief aan de gemeenteraad.

Meer tijd voor begeleiding

“De meeste Amsterdamse schoolbesturen herkennen deze trend,” zegt Arnold Jonk van de Stuurgroep noodplan lerarentekort en bestuurder bij scholenkoepel Staij. De precieze cijfers komen rond november. Begin vorig schooljaar kwam Amsterdam zo’n 280 leraren tekort, dat liep in het voorjaar van 2020 op tot rond de 400.

De huidige afname van het aantal vacatures is te danken aan een combinatie van factoren. Zo is het aantal zijinstromers op Amsterdamse pabo’s de afgelopen jaren sterk toegenomen. Kozen in 2017 nog maar vijf mensen vanuit een ander beroep voor een Amsterdamse pabo, in 2020 zijn dat er naar verwachting rond de tweehonderd. “Van hen halen er ook steeds meer de eindstreep,” zegt Jonk. “Lange tijd was er niet genoeg tijd voor begeleiding, waardoor de nieuwe krachten ook snel weer uitstroomden.”

Tekst gaat door onder grafiek

Slechtere economie

Jonk: “De afgelopen jaren hebben Amsterdamse scholen daarom veel aan hun personeelsbeleid gedaan. Ze hebben met hun docenten gepraat en gevraagd: waar heb je behoefte aan, wat heb jij nodig om hier te blijven werken? Er is ook meer ruimte voor loopbaanontwikkeling. Die nieuwe werkwijze werpt zijn vruchten af.”

Ook het neergaande economische klimaat heeft gevolgen voor het lerarentekort, zegt Moorman. “Schoolbesturen zien dat bevoegde leraren die waren uitgestroomd terugkeren naar het onderwijs, omdat daar meer baanzekerheid is. Docenten die werkten als zzp’er lijken er om diezelfde reden vaker voor te kiezen om in loondienst te gaan.”

Huizen en parkeervergunningen

Ook speelt de grotestedenbonus voor leraren een rol. Vanaf dit schooljaar krijgen alle Amsterdamse leraren in het basisonderwijs en in het voortgezet speciaal onderwijs een extraatje van minstens 925 euro per jaar op hun salaris. Ook zijn er in het schooljaar 2018-2019 ruim tachtig huurhuizen met voorrang naar leerkrachten in Amsterdam gegaan. Van de mogelijkheid speciale parkeervergunningen te krijgen, werd in 2019 ruim 1500 keer gebruikgemaakt.

Jonk: “Als een docent moet beslissen tussen in Amsterdam blijven of de stad uitgaan, kan die bonus net een positieve impuls zijn. Hetzelfde geldt voor een parkeervergunning, of het makkelijker krijgen van een woning.”

Het evenwicht blijft echter zeer broos, zegt Jonk. “Deze ontwikkeling geeft wat rust, maar we moeten niet denken dat het probleem nu is opgelost. De bezetting is nog lang geen 100 procent. We moeten ook de verborgen vacatures niet vergeten, die scholen zelf met allerlei noodgrepen hebben opgelost. En nog steeds zijn er vrijwel geen invallers beschikbaar, dus als een leraar ziek wordt, heeft een school een acuut probleem.”

Klassen naar huis gestuurd

Hoewel het lerarentekort afneemt, brengt dit zeker niet op alle scholen direct verlichting. Sinds het begin van het schooljaar hebben schooldirecteuren regelmatig een klas naar huis moeten sturen. Door de coronacrisis melden relatief veel leraren met milde gezondheidsklachten zich, in afwachting van een coronatest, ziek. Doordat de invallerspoule vrijwel leeg is, moeten schoolleiders een klas dan vaak huis sturen. Dit zorgt voor extra stress bij schooldirecteuren en docenten.

Externe links